ABD enflasyonu yüzde 3,7 oldu, bitcoin 82 bin dolara geriledi

ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu 14 Ekim'de eylül ayı tüketici fiyat endeksini (TÜFE) açıkladı. Fiyatlar aylık yüzde 0,6, yıllık yüzde 3,7 arttı. Ağustosta yıllık oran yüzde 3,4'tü; piyasa beklentisi ise yüzde 3,6'ydı. Enflasyonun yeniden hızlanması, Fed'in eylülde başlattığı faiz artışlarını sürdüreceği beklentisini güçlendirdi. Veri sonrası hem hisse hem kripto piyasalarında satış görüldü.

Enflasyondaki sıçramanın en büyük kaynağı enerji oldu: benzin fiyatları tek ayda yüzde 9,1 arttı. Gıda ve enerji hariç çekirdek enflasyon yüzde 2,6 ile o da beklentinin üzerinde kaldı. Fed, 16 Eylül'de politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 3,75-4,00 aralığına çekmişti. Veriden sonra Fed'in 27-28 Ekim toplantısında bir artış daha yapma olasılığı, kaynağa göre yüzde 22'den yüzde 33-49 aralığına yükseldi. Fed beklentilerine en duyarlı gösterge olan 2 yıllık tahvil faizi yaklaşık 10 baz puan artışla yüzde 4,9'a, 10 yıllık faiz yüzde 5,3'e çıktı. Bitcoin günü yüzde 1,5 düşüşle 82.142 dolardan kapattı; gün içinde 81.500 dolara kadar indi.

Çekirdek enflasyon, fiyatı en oynak iki kalem olan gıda ve enerjiyi dışarıda bırakan ölçü. Merkez bankaları kalıcı fiyat baskısını görmek için buna bakar. Baz puan, yüzdenin yüzde biri; 25 baz puan, 0,25 puan demek. CME FedWatch, vadeli faiz kontratlarının fiyatından piyasanın bir sonraki Fed toplantısı için hangi kararı beklediğini hesaplayan araç. Bu oranlar tahmin değil, piyasanın o anki fiyatlaması; veri geldikçe saatler içinde değişebilir. Bu yüzden haberlerde farklı oranlar görmek normal.

Faiz yükseldiğinde getiri vaat etmeyen varlıklar cazibesini kaybeder. Bitcoin faiz ödemez; tahvil yüzde 5'in üzerinde getiri verirken risk almak için daha güçlü bir gerekçe gerekir. Aynı mekanizma yapay zekâ hisselerini de vurdu: dünyanın en değerli 20 yapay zekâ ve çip hissesi aynı hafta 1 trilyon dolardan fazla değer kaybetti. Dolardaki güçlenme ise gelişmekte olan ülke para birimlerini baskılıyor; bu da Türk lirası ve Borsa İstanbul için olumsuz bir dış koşul.

ABD verisi Türkiye'de aynı gün hissedildi. Dolar endeksindeki yükseliş gelişmekte olan ülke para birimlerini baskıladı, Borsa İstanbul'da satış ağırlaştı. Merkez Bankası'nın 22 Ekim'deki faiz kararı öncesinde piyasa, küresel faizler yükselirken yerel faiz indiriminin ne kadar hızlı sürdürülebileceğini tartışıyor. ABD'de faiz artarken Türkiye'de indirim yapmak, iki ülke arasındaki faiz farkını daraltır; bu da Türk lirası varlıklarının yabancı yatırımcı için cazibesini azaltabilir. Kripto tarafında ise Türkiye, kişi başına kripto kullanımında dünyanın önde gelen ülkeleri arasında. Bitcoin'deki her sert hareket, birikimini kriptoda tutan geniş bir kitleyi doğrudan etkiliyor.

Fed, kararını 28 Ekim Çarşamba günü açıklayacak. Ondan önce ekim ayı öncü göstergeleri ve üretici fiyatları izlenecek. Petrol fiyatları gerilemezse enflasyonun kısa vadede yüzde 3,5'in altına inmesi zor görünüyor. Kripto piyasasında 80 bin dolar, yatırımcıların yakından izlediği psikolojik eşik.

ABD faizleri Türkiye'deki bir işletmeyi doğrudan değil, kur ve finansman maliyeti üzerinden etkiler. Bu dönemde:

• Dolar bazlı giderlerini listele. Yazılım abonelikleri, reklam bütçesi, ithal ürünler; kur hareketine karşı hangi kalemin ne kadar hassas olduğunu bil.
• Kripto ile ödeme alıyorsan hemen dönüştür. Oynaklık arttığında tahsilatı bekletmek kârı silebilir.
• Kredi planını erteleme. Küresel faiz yükselirken yerel kredi koşulları da sıkılaşabilir; ihtiyacın varsa şartları şimdiden karşılaştır.