BIST 100'ü ölçtük: 15 şirketin sitesi yapay zekâ botlarına kapalı ya da boş

Borsa İstanbul'un BIST 100 endeksindeki 100 şirketin web sitesini 13 Ekim 2026'da ölçtük. Şirket listesini ve web adreslerini Kamuyu Aydınlatma Platformu'ndan (KAP) aldık; dönem 1 Ekim-31 Aralık 2026 endeks bileşimi. Her sitede beş şeye baktık: robots.txt dosyasında yapay zekâ botlarına kural var mı, llms.txt dosyası var mı, ana sayfada şirketin kim olduğunu anlatan yapılandırılmış veri (kurum şeması) var mı, sayfa JavaScript çalışmadan okunabiliyor mu, site bot kimliğiyle gelen isteğe açılıyor mu. Her siteyi iki kez ölçtük: bir kez yapay zekâ botları gibi tarayıcı olmayan bir istemciyle, bir kez gerçek Chrome ile. İkisi arasındaki fark, bir insanın gördüğüyle botun gördüğü arasındaki farktır.

• 0 şirket ChatGPT, Claude ya da Perplexity'nin arama ve cevap botlarını robots.txt ile engelliyor.
• 6 şirket model eğitimi için veri toplayan botları engelliyor. Yalnız Anadolu Efes ve Anadolu Hayat Emeklilik geniş bir liste kullanıyor; Garanti BBVA, Halkbank ve Yapı Kredi yalnız ByteDance'in botunu, Karsan yalnız Anthropic'in artık kullanılmayan eski bot adını engelliyor.
• 15 şirketin sitesi, kurallar açık olduğu hâlde botlara pratikte kapalı ya da boş görünüyor.
• 14 şirketin llms.txt dosyası var.
• 28 şirketin robots.txt dosyası hiç yok.
• Ana sayfası okunabilen 91 sitenin 29'unda kurum şeması var.

Robots.txt'te kimse yapay zekâ aramasını yasaklamıyor. Ama 15 şirkette bot kapıdan giremiyor ya da girdiğinde boş bir sayfa buluyor. Üç ayrı neden var:

• Güvenlik duvarı tarayıcı olmayan her istemciyi reddediyor (7 şirket): Coca-Cola İçecek, Doğuş Otomotiv, Eczacıbaşı Yatırım, Fenerbahçe, Gür-Sel, Mavi, Şişecam. Chrome'da açılan sayfa, tarayıcı gibi davranmayan istemciye ret ya da doğrulama sayfası döndürüyor. Yapay zekâ botları da tarayıcı değil.
• Bot kimliğiyle gelen isteğe 403 dönüyor (6 şirket): Akçansa, Altınay Savunma, BİM, Katmerciler, Kıraç Galvaniz, Pasifik Holding. GPTBot ve ClaudeBot kimliğiyle yapılan istek reddediliyor, aynı sayfa tarayıcıya açılıyor. Bu, büyük olasılıkla barındırma sağlayıcısındaki tek tıkla açılan bir "yapay zekâ botlarını engelle" ayarı.
• Sayfa JavaScript olmadan boş (2 şirket): Aselsan'ın ana sayfası ham hâliyle hiç metin taşımıyor, tarayıcıda 464 kelime görünüyor. ŞOK'ta bu fark 21'e 539. Yapay zekâ botlarının çoğu JavaScript çalıştırmaz; sayfayı ham hâliyle okur.

Yapay zekâ bir şirket hakkında cevap verirken kaynağın kim olduğunu anlamaya çalışır. Bunun için iki basit araç var. llms.txt, sitenin yapay zekâya kendini özetlediği düz metin dosyası; BIST 100'de Akbank, Aygaz, Borusan Boru, Çimsa, ENKA, Karsan, Pegasus, Turkcell, Garanti BBVA, Halkbank, Türkiye Sigorta, Türk Telekom, Yapı Kredi ve Zorlu Enerji'de var. Kurum şeması ise ana sayfaya gömülen, şirketin adını, logosunu ve resmî hesaplarını makinenin okuyacağı biçimde veren kısa bir kod parçası; okunabilen sitelerin üçte ikisinde yok. Ayrıca dört sitede sertifika sorunu ölçtük: Ahlatcı Doğal Gaz'ın sertifikasının süresi dolmuş; TR Anadolu Metal, TR Doğal Enerji ve Türk Altın İşletmeleri'nde KAP'ta yazan "www" adresi sertifikayla eşleşmiyor.

Bot kimliği testi bir taklittir: gerçek GPTBot'un o sitelere ulaşıp ulaşamadığını dışarıdan kesin bilemeyiz. Üç site gerçek Chrome'a da açılmadı (Aksa, Oyak Çimento ve Pegasus'un ana sayfası); bunlar oranlara katılmadı. Robots.txt kuralı ilan edilmiş politikayı, erişim testi o günkü fiilî durumu gösterir. Şirket bazında bütün ölçümler veri dosyasında (CSV); aynı yöntemi kendi sitenize uygulayabilirsiniz.

Bir şirketi yapay zekâya sorduğunuzda cevap, botun okuyabildiği sayfalardan kurulur. Kapıyı kapatan güvenlik ayarı, boş gelen ana sayfa ya da eksik kimlik bilgisi, cevabın sizin sitenizden değil başkalarının sizin hakkınızda yazdıklarından kurulması demek. Kendi sitenizde üç şeye bakın: bot kimliğiyle açılıyor mu, JavaScript olmadan metin görünüyor mu, ana sayfada kurum şeması var mı. Ana sayfamızdaki site kontrol aracı bunların bir kısmını ölçer.