Apple, HomeView ekranını AB'de satmayacak

Apple, akıllı ev ürün ailesinin merkezine yerleştirdiği yeni ekranı HomeView'u ekimde tanıttı. Cihaz ABD, Kanada, Birleşik Krallık, Avustralya, Yeni Zelanda, Hindistan, Singapur ve Güney Afrika'da satışa sunuldu. Avrupa Birliği ise listede yok. Apple açıklamasında gerekçeyi açıkça yazdı: "HomeView, iOS'taki Siri yapay zekâ özellikleri şu anda AB'de kullanılamadığı için Avrupa Birliği'nde satışa sunulmayacak." Şirket, sorunu çözmek için AB ile yapıcı biçimde çalıştığını da ekledi. Kameralar, akıllı kilit ve termostat gibi yeni aksesuarlar da şimdilik AB'ye gelmeyecek.

Apple'a göre Dijital Piyasalar Yasası (DMA), iPhone'daki Siri'ye tanıdığı yetkileri rakip sesli asistanlara da tanımasını gerektiriyor. Şirket bunun, herhangi bir sanal asistana kullanıcıların özel verilerine doğrudan erişim ve telefondaki diğer uygulamaları kontrol etme yetkisi vermek anlamına geldiğini savunuyor. Haberlere göre Apple bir ara çözüm önerdi: rakip asistanlarla telefon verileri arasında köprü kuracak "güvenilir bir sistem ajanı". Komisyon bu öneriyi reddetti. Bir Alman habere göre Apple ayrıca birlikte çalışabilirlik yükümlülüklerinden en az 18 ay muafiyet istedi.

Dijital Piyasalar Yasası, AB'nin en büyük teknoloji platformlarının rekabeti engellemesini önlemek için çıkardığı düzenleme. Yasa bu platformları kapı bekçisi (gatekeeper) olarak tanımlıyor ve onlara ek yükümlülükler getiriyor. Bunların başında birlikte çalışabilirlik geliyor: kapı bekçisi kendi hizmetine tanıdığı teknik imkânları, rakip hizmetlere de tanımak zorunda. Apple'ın iOS'u kapı bekçisi platform sayılıyor; macOS ise sayılmıyor. Bu yüzden yeni Siri, AB'de Mac ve Vision Pro'da çalışırken iPhone ve iPad'de çalışmıyor. HomeView da iPhone'daki Siri'ye dayandığı için bu ayrımın ortasında kaldı.

Komisyon sözcüsü Thomas Regnier'nin yanıtı netti: "Siri yapay zekâsını AB'de sunmama kararı Apple'a ve yalnızca Apple'a ait." Komisyon'a göre DMA'da Apple'ın yeni ürünleri AB'de satmasını engelleyen bir hüküm yok. Yasanın istediği, rakiplere eşit koşul tanınması. İki taraf da kendi çerçevesinde haklı görünüyor: Apple gizlilik riskini öne çıkarıyor, Komisyon ise bu riskin rekabeti kısıtlamak için gerekçe yapıldığını düşünüyor.

HomeView, yapay zekâ özelliklerinin artık bir ürünün temel parçası olduğunu gösteren yeni bir örnek. Önceden bir özellik eksik kalırdı; şimdi tüm cihaz pazara girmiyor. Bu durum Avrupalı tüketiciyi yeni ürünlerden uzak tutarken, AB'nin düzenleyici yaklaşımı üzerindeki tartışmayı da büyütüyor. Aynı hafta AB'nin OpenAI ve Anthropic hakkında ilk Yapay Zekâ Yasası adımını atması, Brüksel'in geri adım atmaya niyetli olmadığını gösteriyor.

HomeView, Apple'ın akıllı ev ürünlerini tek bir ekrandan yönetmek için tasarladığı cihaz. Işıkları, kilitleri, kameraları ve termostatları kontrol ediyor; aile takvimini, hatırlatıcıları ve FaceTime görüşmelerini gösteriyor. Cihazın asıl farkı yeni Siri: kullanıcının günlük düzenini öğrenen, birden çok uygulamada iş yürütebilen ve iPhone'daki kişisel bağlamı kullanan bir asistan. Bu bağlam iPhone'dan geldiği için, iPhone'da Siri yapay zekâsı olmayan bir pazarda HomeView'un temel işlevleri de eksik kalıyor.

Bugün itibarıyla bir uzlaşma açıklanmadı. Apple ile Komisyon arasındaki görüşmeler sürüyor. Türkiye AB üyesi olmadığı için DMA'ya tabi değil; ancak HomeView'un Türkiye'de ne zaman satışa çıkacağına dair de bir bilgi yok.

Bu tartışma büyük şirketler arasında geçiyor gibi görünse de yapay zekâ ürünü geliştiren herkes için bir ders içeriyor:

• Pazara göre özellik planla. Avrupa'ya satış yapıyorsan yapay zekâ özelliklerinin AB kurallarına takılabileceğini ürün planında baştan hesaba kat.
• Veri erişimini sınırlı tasarla. Asistanın ya da ajanın yalnızca gereken veriye eriştiği bir yapı, hem düzenleyiciyi hem müşteriyi rahatlatır.
• Özellik yoksa ürün çalışmalı. Yapay zekâ bileşeni bir pazarda kapalı kalırsa ürünün temel işlevini sürdürebildiğinden emin ol.