MSCI kararı sonrası BIST 100 haftayı yüzde 4,4 kayıpla kapattı

Küresel endeks sağlayıcısı MSCI, 15 Ekim'de Türkiye endekslerine ilişkin bazı değişiklikleri ikinci bir duyuruya kadar dondurdu. Karar, kurumsal yatırımcıların küçük ölçekli halka açık şirketlerle bağlantılı fonlar üzerinden koordineli işlem yapılabileceğine dair endişeleri üzerine alındı. Ertesi gün Borsa İstanbul'da satış hızlandı. BIST 100 endeksi 16 Ekim'de yüzde 2,89 düşüşle 11.721,72 puandan kapandı ve haftayı yüzde 4,44 kayıpla tamamladı.

Cuma günü işlem hacmi 116,2 milyar lira oldu. Tüm sektör endeksleri kırmızıya döndü: bankacılık yüzde 1,87, holding yüzde 2,46 geriledi; en sert düşüş yüzde 5,72 ile finansal kiralama ve faktoring endeksinde yaşandı. Hafta içinde endeks en yüksek 12.291,17, en düşük 11.653,38 puanı gördü. Haftanın en çok kazandıranı yüzde 2,89 ile Akfen Yenilenebilir Enerji, en çok kaybettireni yüzde 26,32 ile 1000 Yatırımlar Holding oldu. Dolar/TL 49,46 seviyesinde güne başladı.

MSCI, dünyadaki fonların hangi ülkeye, hangi hisseye ne kadar para ayıracağını belirleyen endeksleri hesaplıyor. Pasif fonlar bu endeksleri birebir izlediği için MSCI'ın her kararı doğrudan para akışı demek. Dondurulan kararlar şunlar: hisselerin yabancı yatırımcıya açık oranını gösteren Yabancı Dahil Etme Faktörü (FIF) ve pay sayısı (NOS) artışları uygulanmayacak; MSCI Türkiye IMI endeksine yeni hisse eklenmeyecek; hisselerin daha büyük endeks dilimlerine geçişi durdurulacak. Daha önemlisi uyarı kısmı: düzenleme ve denetimde Haziran 2027'ye kadar yeterli ilerleme sağlanmazsa Türkiye "Gelişmekte Olan Piyasa" statüsünden "Sınır Piyasa" ya da "Bağımsız Piyasa" statüsüne indirilebilir.

Statü düşüşü, gelişmekte olan piyasa fonlarının Türk hisselerini portföyden çıkarması anlamına gelir; bu da milyarlarca dolarlık zorunlu satış demek. Karar, eylülde başlayan fon soruşturmalarının ve fonlar üzerinden yapılan manipülasyon iddialarının uluslararası yansıması. Küresel tarafta da hava kötüydü: ABD enflasyonunun beklentiyi aşması ve yapay zekâ hisselerindeki sert satış risk iştahını zayıflattı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sermaye piyasası suçlarıyla mücadeleye yönelik yasal düzenlemelerin 2027 başına kadar tamamlanmasının planlandığını söyledi.

Kararın kökü eylüle uzanıyor. SPK ve savcılık, bazı yatırım fonlarının küçük ölçekli şirketlerin hisselerinde fiyatları yapay biçimde yükselttiği iddialarını soruşturmaya başladı. Soruşturma kapsamında fon yöneticileri hakkında işlem yapıldı, bazı fonlar tasfiye sürecine girdi. MSCI'ın endişesi tam olarak burada: bir şirketin hisselerinin ne kadarının gerçekten serbestçe alınıp satıldığını bilmeden endeks ağırlığını doğru hesaplamak mümkün değil. Fonlar aracılığıyla aynı kişilerin büyük paylar tuttuğu bir yapıda, kâğıt üzerindeki serbest dolaşım oranı gerçeği yansıtmayabilir.

Haftanın ana gündemi 22 Ekim'deki Merkez Bankası faiz kararı. Teknik tarafta analistler 11.600 ve 11.500 puanı destek, 11.800 ve 11.900 puanı direnç olarak izliyor. Orta vadede belirleyici olan ise SPK ve Borsa İstanbul'un fon yapıları ve serbest dolaşım verileri konusunda atacağı adımlar olacak.

Yatırımcılar ayrıca S&P'nin Türkiye değerlendirmesini izliyor; anketlere göre beklenti notun BB- ve görünümün durağan olarak korunması.

Borsadaki bu hareket, şirket sahibi için yatırım kararından öte bir güven meselesi. Şeffaflık, piyasanın da işletmenin de en değerli varlığı:

• Halka arz ya da fon planın varsa takvimi gözden geçir. Uluslararası yatırımcının güveni toparlanana kadar değerleme baskı altında kalabilir.
• Kendi şeffaflığını artır. Ortaklık yapını, faaliyet raporunu ve finansal bilgilerini sitende açık ve güncel tut; yatırımcı ve banka bunu arıyor.
• Kısa vadeli dalgaya göre karar verme. Fiyatlanan risk düzenleme takvimine bağlı; adımları izle.