ABD bankaları hesaba giren yapay zekâ ajanlarını engelliyor

Axios'un 22 Ekim'de duyurduğu habere göre ABD'nin büyük bankaları, müşterilerin hesaplarına giren ve banka tarafından denetlenmemiş yapay zekâ ajanlarını tespit etti. Bu ajanlar müşterilerin kendi kullanıcı adı ve şifrelerini kullanarak giriş yapıyordu. Morgan Stanley üçüncü taraf ajanların platformlarına erişimini engellemeye başladı. JPMorgan, Bank of America ve Citi de ajanları kısıtlıyor; çoğunlukla yalnız salt okuma erişimine izin veriyor. Wells Fargo'nun da adım attığı, Charles Schwab'ın CEO'sunun ise ajanları geri çevirdiklerini doğruladığı bildirildi.

Bir banka yöneticisi durumu "dehşet verici" olarak nitelendirdi. Morgan Stanley sözcüsü platformlarında "kontrolden çıkmış ajan" vakası görmediklerini söyledi. Chase sözcüsü müşterilerin kullanıcı adı ve şifrelerini kimseyle paylaşmaması gerektiğini hatırlattı. JPMorgan CEO'su Jamie Dimon ise herhangi bir dış ajanın şirketin içine girmesine izin vermeyeceklerini, bunun hem müşteriler hem banka için fazla riskli olduğunu söyledi. Bir değerlendirmeye göre JPMorgan, ajanların Plaid gibi bağlayıcılar üzerinden müşteri verisini okumasına izin veriyor, ama para göndermelerine ya da fatura ödemelerine izin vermiyor. Bankaların ana sistemlerinde bilinen bir ihlal yok.

Bankaların asıl kaygısı sorumluluk: Bir ajan yanlış bir ödeme yaparsa ya da ele geçirilirse, zararı kimin karşılayacağı belirsiz. Müşteri şifresini kendisi verdiği için banka itiraz sürecinde zor durumda kalabilir; dolandırıcılık tespit sistemleri de ajan davranışını şüpheli işlem olarak işaretleyebilir.

Aynı hafta perakende devleri farklı yollar seçti. Walmart, alışveriş ajanları için harcama sınırı, ayrı ajan siparişleri ve ödeme verisine erişim olmayan resmî bir kapı açtı. Amazon ise alışveriş ajanlarını engelliyor. Anthropic'in Claude Duet ürünü göndermeden, ödemeden, imzalamadan ya da silmeden önce onay istiyor; 1Password for Agents ise ajanları şifreyi onlara göstermeden oturum açtırıyor. Sektör, ajanların parayla ilişkisini düzenleyecek bir altyapı arıyor.

Müşteri kendi şifresini bir ajana verdiğinde, banka açısından giriş teknik olarak meşrudur; bu yüzden bazı uzmanlar bu erişimin "yetkisiz" sayılamayacağını söylüyor. Sorun, bankanın karşısındakinin bir insan mı yoksa bir yazılım mı olduğunu bilmemesi. Sektörde konuşulan çözüm, bankacılıktaki "müşterini tanı" (KYC) ilkesinin ajanlara uyarlanmış hali olan ajanını tanı (Know Your Agent) yaklaşımı. Buna göre ajan, kendini tanıtan ve sınırlı yetki taşıyan ayrı bir kimlikle bağlanmalı.

Ajanlar alışveriş, fatura ve muhasebe işlerini üstlenmeye başladıkça finans kurumlarıyla çatışma kaçınılmaz hale geliyor. Bankaların tepkisi, ajan ekonomisinin şifre paylaşımı üzerine değil, resmî ve izin tabanlı bağlantılar üzerine kurulacağını gösteriyor. Önümüzdeki aylarda bankaların ajanlar için özel API'ler ve izin ekranları açması bekleniyor.

Aynı hafta Visa'nın, ajanların onaylı tedarikçi ödemelerini gerçekleştirmesine izin veren bir uygulama başlattığı da bildirildi. Bu da ödeme ağlarının ajanlara kapıyı kapatmak yerine kontrollü bir kapı açmayı tercih ettiğini gösteriyor.

Muhasebe, ödeme ya da raporlama için bir yapay zekâ aracı kullanıyorsan, bankayla nasıl bağlandığı kritik.

• Banka şifreni hiçbir ajana verme. Resmî açık bankacılık bağlantısı, salt okuma izni ya da bankanın kendi API'si dışında bir yöntem kullanma.
• Okuma ile ödemeyi ayır. Ajan raporu hazırlasın, ödemeyi sen onayla.
• Hesap engellenirse hazırlıklı ol. Banka ajan trafiğini tespit ederse hesabını kilitleyebilir; kritik ödemeleri bu tür otomasyona bağlama.