ABD, DeepSeek'i federal kurumların sistemlerinden çıkarıyor

ABD İç Güvenlik Bakanlığı'nın (DHS) 24 Temmuz 2026 tarihli 2026-01 numaralı Dışlama ve Kaldırma Emri, 19 Ekim'de Federal Register'da kamu incelemesine açıldı ve 20 Ekim'de resmî olarak yayımlandı. Emir, sivil federal kurumların Çinli yapay zekâ şirketi Hangzhou DeepSeek ve bağlı şirketlerinin geliştirdiği bilgi teknolojisi ürün ve hizmetlerini satın almasını yasaklıyor ve mevcut olanların sistemlerden kaldırılmasını istiyor.

Emrin en dikkat çeken yanı, yalnızca DeepSeek'in kendi uygulamasını değil, DeepSeek modelleri kullanılarak geliştirilmiş üçüncü taraf ürünleri de kapsaması. DeepSeek modelleri açık ağırlıklı olduğu için pek çok yazılım şirketi bunları kendi ürünlerinin içine yerleştirdi. Bu durumda bir kurumun kullandığı, adı DeepSeek olmayan bir analiz aracı ya da sohbet asistanı da yasağın içine girebiliyor. Haberlere göre istisna taleplerinin 60 gün önceden yapılması gerekiyordu; bu süre emir kamuoyuna duyurulmadan dolmuştu.

DHS, DeepSeek modellerinin "birden çok tehdit vektörü" taşıdığını, devlet çalışanları ya da yükleniciler tarafından kullanılmasının hassas verilerin Çin'e aktarılmasına yol açabileceğini söylüyor. Bakanlık ayrıca model çıktılarının ABD vatandaşları ve kurumları hakkında "eyleme dönüştürülebilir istihbarat" üretebileceği riskine dikkat çekiyor. Emir, Federal Tedarik Güvenliği Konseyi'nin tavsiyesine dayanıyor. Çin tarafı ise DeepSeek'i savunarak kararı eleştirdi.

Bu, DeepSeek'e karşı ilk adım değil. Pentagon'un bir BT ajansı Ocak 2025'te sohbet botunu engellemişti; Ticaret Bakanlığı ve Deniz Kuvvetleri de iş cihazlarında kullanımını yasaklamıştı. Yeni emir bu dağınık yasakları tüm sivil federal yapıya yayıyor ve tedarik zincirine uzatıyor. Aynı hafta DeepSeek, üretimde kullandığı çıkarım yazılımı DeepInfer'i açık kaynak olarak yayımladı ve Huawei çiplerini Nvidia ile eşit düzeyde desteklediğini gösterdi.

Emir, ABD'nin Çinli teknoloji şirketlerine yönelik adımlarının yazılım ve model katmanına inmesi anlamına geliyor; şimdiye kadar yasaklar ağırlıklı olarak donanım ve telekom ekipmanını hedefliyordu.

Açık ağırlıklı model, eğitilmiş parametreleri herkesin indirip kendi sunucusunda çalıştırabildiği model demek. Bu, modelin Çin'deki sunuculara veri göndermeden de kullanılabileceği anlamına geliyor; ama yasakta asıl kaygı modelin davranışı ve kaynağı. Yazılım tedarik zinciri ise bir ürünün içindeki tüm bileşenlerin listesi; bugün bir yazılımın hangi yapay zekâ modelini kullandığı bu listenin parçası hâline geliyor.

Karar, ABD'de kamuya satış yapan yazılım şirketlerini ürünlerinin içinde hangi modeli kullandıklarını beyan etmeye zorlayacak. Bu baskı zamanla özel sektöre de yayılabilir; büyük şirketlerin tedarik formlarında "hangi model, nerede barındırılıyor" sorusu standart hâle geliyor. Avrupa ve diğer ülkelerdeki kamu alımları için de bir örnek oluşturuyor.

Kurumların önce kendi sistemlerinde DeepSeek'e dayanan bileşenleri bulması gerekiyor; bu da yazılım envanterlerinin model düzeyinde çıkarılması demek. Pek çok kurum, kullandığı bir hizmetin arka planda hangi modeli çalıştırdığını bugün bilmiyor. Yükleniciler de sözleşmelerinde DeepSeek kullanmadıklarını beyan etmek zorunda kalabilir. Bu tür beyanların doğrulanması zor; bir modelin başka bir modelin çıktılarıyla eğitilmiş olması gibi gri alanlar da tartışma yaratacak.

ABD kamusuna satış yapmasan da kurumsal müşterilerin aynı soruyu sormaya başlayacak:

• Model listeni hazırla. Ürününde ya da hizmetinde hangi yapay zekâ modelleri kullanılıyor, nerede çalışıyor, yaz.
• Tedarikçilerine sor. Kullandığın SaaS araçlarının arka planda hangi modeli çalıştırdığını öğren.
• Alternatif planla. Tek bir modele bağlıysan, gerektiğinde değiştirebileceğin bir yapı kur.