AI agent (yapay zekâ ajanı) nedir?

Bir sohbet asistanı sorunuza cevap verir. Bir ajan ise sizin yerinize bir iş yapar. "Geçen ayın faturalarını topla, ödenmemiş olanlar için müşterilere hatırlatma e-postası hazırla" dediğinizde ajan muhasebe sistemine bağlanır, faturaları çeker, ödenmemişleri ayırır, e-postaları yazar ve onayınıza sunar. Arada bir adım başarısız olursa başka bir yol dener.

Bir ajanın merkezinde bir dil modeli ve bir döngü vardır:

• Plan: model hedefi alt adımlara böler.
• Eylem: bir araç çağırır. Bu bir API, veritabanı, web tarayıcısı ya da e-posta sistemi olabilir; çağrı function calling ile yapılır.
• Gözlem: aracın döndürdüğü sonucu okur.
• Karar: hedefe ulaşılıp ulaşılmadığına ve sonraki adıma karar verir.

Döngü, iş bitene ya da ajan insan onayına ihtiyaç duyana kadar sürer. Ajan bu süre boyunca ne yaptığını hafızasında tutar.

Bugün en yaygın örnekler; müşteri taleplerini karşılayıp randevu oluşturan ya da doğru ekibe yönlendiren asistanlar, gelen e-postaları sınıflandırıp CRM kaydı açan sistemler, kod yazıp testleri çalıştıran kodlama ajanları ve web üzerinde araştırma yapıp rapor hazırlayan araştırma ajanlarıdır. Birden fazla ajanın birlikte çalıştığı yapıların yönetimine orkestrasyon denir.

QANATONE'un kurduğu yapay zekâ ajanları da bu türdendir: gelen talebi günün her saatinde karşılar, eler ve doğru kişiye yönlendirir.

Ajan gerçek sistemlerde işlem yaptığı için hatası da gerçek sonuç doğurur: yanlış kişiye giden bir e-posta ya da yanlış tutarla kesilen bir fatura gibi. Bu yüzden ajanlara yalnız ihtiyaç duydukları yetki verilir, para ve müşteri iletişimi gibi kritik adımlar insan onayına bağlanır ve her eylem kayıt altına alınır. Bu kuralların hepsi guardrail katmanının parçasıdır. Uzun ve belirsiz görevlerde ajanların hâlâ yolunu kaybedebildiğini de hesaba katmak gerekir.