Çerez (cookie) nedir? Web sitelerinde çerez ve KVKK
Çerez, web sitesinin tarayıcınıza bıraktığı küçük bir dosyadır. Oturumu açık tutar, tercihleri hatırlar; bazıları için açık rıza gerekir.
Çerez nedir?
Bir web sitesine girdiğinizde site, tarayıcınıza küçük bir metin dosyası bırakabilir. Buna çerez (İngilizcesiyle cookie) denir. Bir sonraki ziyarette tarayıcı bu dosyayı siteye geri gönderir ve site sizi tanır. Sepete eklediğiniz ürünün sayfa değiştirince kaybolmaması, her tıklamada yeniden giriş yapmak zorunda kalmamanız ve dil tercihinizin hatırlanması çerezler sayesindedir.
Çerez türleri
Çerezler iki açıdan sınıflanır. Kimin koyduğuna göre: ziyaret ettiğiniz sitenin kendi çerezleri birinci taraf, sitedeki reklam ya da ölçüm araçlarının bıraktığı çerezler üçüncü taraf çerezidir. Amacına göre ise dört gruba ayrılırlar:
- Zorunlu çerezler: oturum, sepet ve güvenlik gibi sitenin çalışması için şart olanlar.
- İşlevsel çerezler: dil ve bölge gibi tercihleri hatırlayanlar.
- Performans ve analitik çerezler: ziyaretçilerin siteyi nasıl kullandığını ölçenler.
- Reklam ve pazarlama çerezleri: ilgi alanına göre reklam göstermek ve kampanyaları ölçmek için kullanılanlar.
Türkiye'de kurallar: KVKK çerez rehberi
Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK), Haziran 2022'de yayımladığı Çerez Uygulamaları Hakkında Rehber'de bir çerezin açık rıza alınmadan kullanılabilmesi için iki istisna tanımladı: çerezin tek amacının iletişimin teknik olarak sağlanması ya da kullanıcının açıkça istediği bir hizmet için kesinlikle gerekli olması. Bu kriterlere uymayan çerezler, yani analitik, reklam ve sosyal medya takip çerezlerinin çoğu, önceden alınmış açık rıza gerektirir.
Uygulamada bunun anlamı şu: pazarlama kategorileri varsayılan olarak kapalı gelmeli, "Tümünü kabul et", "Tümünü reddet" ve "Tercihleri yönet" seçenekleri eşit görünmeli, içeriğe erişim çerezleri kabul etme şartına bağlanmamalı ve rıza, verildiği kadar kolay geri alınabilmeli. Yurt dışındaki hizmetlere veri gönderen çerezler ayrıca yurt dışına veri aktarımı kurallarına tabidir.
Site sahibi olarak ne yapmalı?
- Sitenizdeki bütün çerezlerin envanterini çıkarın: adı, amacı, süresi ve birinci mi üçüncü taraf mı olduğu.
- Her çerezi zorunlu ya da rıza gerektiren olarak sınıflandırın.
- Anlaşılır bir çerez politikası yayımlayın ve rıza bannerını yukarıdaki kurallara göre kurun.
- Rıza verilmeden analitik ve reklam etiketlerini yüklemeyin; bu, sitenizin hızına da yarar.
Tarayıcılar üçüncü taraf çerezlere karşı giderek sıkılaşıyor; Safari ve Firefox bunları varsayılan olarak engelliyor. Ölçümü yalnız üçüncü taraf çerezlere dayandırmak her yıl daha az güvenilir hale geliyor.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kendi siteniz için hukuki destek almanızı öneririz.