Google'ın haritaladığı sinek beyni Doom oynuyor

Google Research ile Howard Hughes Tıp Enstitüsü'nün (HHMI) Janelia Araştırma Kampüsü, 3 Eylül'de yetişkin bir erkek meyve sineğinin beynini ve merkezi sinir sistemini eksiksiz haritaladıklarını duyurdu. MaleCNS v1.0 adlı veri seti 166 binden fazla nöron ve 125 milyon sinaptik bağlantı içeriyor. Bu, nöron sayısına göre bugüne kadarki en büyük beyin haritası.

Ekip sinir sistemini milyonlarca ince kesite ayırdı, her kesiti elektron mikroskobuyla görüntüledi ve iki boyutlu görüntülerden üç boyutlu nöron modellerini yapay zekâ yardımıyla oluşturdu. Sonuçları bilim insanları doğrulayıp etiketledi. Böyle bir bağlantı haritasına konektom (connectome) deniyor.

Haritanın yayımlanmasından birkaç gün sonra yazılım mühendisi Alex Wormuth, DOOMFLY adını verdiği bir proje paylaştı. Oyunun her karesi simüle edilen beyindeki duyu nöronlarını uyarıyor, nöronların etkinliği oyun tuşlarına çevriliyor. Karakter hasar aldığında iki dopamin hücresine (PPL101) bir uyarı gidiyor ve bu, sistemin öğrenme sinyali olarak kullanılıyor. Proje internetten canlı yayınlandı.

Sonuç şimdilik mütevazı: haberler yazıldığında simüle sinek oyunu 6 binden fazla kez denemiş ama bir kez bile bitirememişti.

Harita herkese açık olunca başkaları da denemeye başladı. Geliştirici Jessica Paquette, simüle sineği Super Mario 64'e bağladı; Mario zıplıyor ve duvarlara çarpıyor. Paquette kodun tamamını GPT-6 Astra ile yazdığını söyledi. Bir başka kullanıcı 166.700 nöronun tamamını Minecraft içinde çalıştırdı, Beat Saber denemeleri de paylaşıldı.

Bu projeler bir sineğin oyun oynamayı öğrendiğini göstermiyor. Konektom bir kablo şemasına benzer: nöronların birbirine nasıl bağlandığını gösterir, ama canlı bir beyinde bu bağlantıların nasıl ve ne güçte çalıştığını tek başına anlatmaz. Oyun deneyleri daha çok, açık bilimsel verinin ne kadar hızlı ve yaratıcı biçimde kullanılabildiğini gösteriyor.

Asıl bilimsel hedef, sinir sistemlerinin dünyayı nasıl algıladığını, uyarılara nasıl tepki verdiğini ve hasarlı sinir yollarının bir gün nasıl onarılabileceğini anlamak. Google, insan beynindeki yaklaşık 86 milyar nöronu aynı ayrıntıyla haritalamanın henüz mümkün olmadığını da not ediyor.